Không hẳn thế, vì ngạn ngữ có câu: chỉ có người xấu, không có nghề xấu. Nghề nào cũng phục vụ cho nhu cầu xã hội, từ người nông dân, phu làm vệ sinh đến thầy thuốc, thầy giáo... đều cần thiết cả. Cuộc sống con người, có thầy ắt phải có thợ, hoạt động trí óc và hoạt động chân tay luôn cần thiết bổ sung cho nhau. Được nhìn nhận là nghề cao quý; luật sư chân chính luôn vận dụng và tận dụng vốn kiến thức luật pháp bênh vực thân chủ, bảo vệ công lý đạt hiệu quả tốt nhất.

Nhận thức vai trò hữu ích của luật sư trong đời sống chính trị - xã hội của đất nước, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 08 ngày 02 tháng 01 năm 2002 và Nghị quyết số 49 ngày 02 tháng 6 năm 2005 hoạch định chiến lược phát triển nền tư pháp nước nhà đến năm 2020, trong đó nhấn mạnh vai trò của luật sư thời hội nhập khu vực và quốc tế. Có thể khẳng định nghề luật sư là một bộ phận không thể tách rời ra khỏi nhà nước pháp quyền.

Lịch sử minh chứng, trong thời kỳ vàng son, hội tụ các yếu tố thiên thời, địa lợi, nhân hoà thì đất nước phát triển tốt đẹp, trái lại khi mà xã hội đầy rẫy bất công, đạo đức suy đồi thì đất nước sẽ bị suy yếu

Trước thềm xuân Nhâm Thìn 2012, giới luật sư chúng ta đón nhận  một số tín hiệu lạc quan:

- Ngày 10.10.2011 Bộ Công an ban hành Thông tư số 70, hỗ trợ tích cực luật sư, tổ chức hành nghề luật sư trong hoạt động nghề nghiệp:

+ Trường hợp người bị tạm giữ, bị can đang bị tạm giam nhờ người bào chữa là luật sư thì điều tra viên hướng dẫn họ viết giấy yêu cầu luật sư, nếu yêu cầu đích danh luật sư bào chữa (có họ tên, địa chỉ rõ ràng) thì trong thời hạn 24 (hai mươi bốn) giờ, cơ quan điều tra có trách nhiệm gửi giấy yêu cầu luật sư của người bị tạm giữ, bị can cho luật sư mà họ nhờ bào chữa bằng thư bảo đảm hoặc chuyển phát nhanh; trường hợp người bị tạm giữ, bị can viết giấy nhờ người thân (có họ tên, địa chỉ rõ ràng) liên hệ nhờ luật sư bào chữa cho họ thì trong thời gian hạn 24 (hai mươi bốn) giờ kể từ khi người bị tạm giữ, bị can có giấy nhờ người thân, cơ quan điều tra có trách nhiệm gửi giấy đó cho người thân của người bị tạm giữ, bị can bằng thư bảo đảm hoặc chuyển phát nhanh (điểm c, khoản 1, Điều 4).

+ Trường hợp người đề nghị cấp giấy chứng nhận người bào chữa hoặc người thuộc tổ chức hành nghề luật sư nơi luật sư đề nghị cấp giấy chứng nhận người bào chữa làm việc trực tiếp đến cơ quan điều tra đề nghị cấp giấy chứng nhận người bào chữa và nộp các giấy tờ liên quan thì điều tra viên, cán bộ được phân công tiếp nhận và kiểm tra, nếu thấy thiếu hoặc thủ tục chưa đúng thì hướng dẫn ngay cho họ sửa đổi, bổ sung. Nếu đủ các giấy tờ quy định tại khoản 1 Điều này thì viết giấy biên nhận về việc đã nhận đủ hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận người bào chữa, trong đó hẹn rõ thời gian đến nhận giấy chứng nhận người bào chữa ...; (điểm b, khoản 2, Điều 5);

+ Giao nhận giấy chứng nhận người bào chữa: Trường hợp người đề nghị cấp giấy chứng nhận người bào chữa không đến trụ sở cơ quan điều tra theo hẹn tại giấy biên nhận quy định tại điểm b khoản 2 Điều này thì cơ quan điều tra gửi giấy chứng nhận người bào chữa cho họ bằng thư bảo đảm hoặc chuyển phát nhanh (điểm b, khoản 4, Điều 5).

+ Người bào chữa có mặt khi hỏi cung bị can, lấy lời khai người bị tạm giữ:

- Sau khi cấp giấy chứng nhận người bào chữa, điều tra viên phải giao các quyết định tố tụng liên quan đến người được bào chữa cho người bào chữa và thông báo cách thức liên lạc của cơ quan điều tra, điều tra viên với họ khi cần thông báo về thời gian, địa điểm lấy lời khai người bị tạm giữ, hỏi cung bị can.

- Điều tra viên phải thông báo về thời gian, địa điểm lấy lời khai người bị tạm giữ, hỏi cung bị can cho người bào chữa trước 24 (hai mươi bốn) giờ, trường hợp người bào chữa ở xa có thể thông báo trước 48 (bốn mươi tám) giờ... (Điều 7)

+ Nếu người bào chữa đề nghị được đọc, ghi chép và sao chụp tài liệu trong hồ sơ vụ án có liên quan đến việc bào chữa thì cơ quan điều tra phải tạo điều kiện thuận lợi cho người bào chữa thực hiện yêu cầu này. ... (Khoản 2, Điều 11).

Quy định của Thông tư số 70 khá tiến bộ, tạo điều kiện thuận lợi để người bào chữa thực hiện có hiệu quả vai trò của người phụ tá công lý. Vấn đề cần quan tâm là làm thế nào để Thông tư 70 đi vào thực tiễn? Trường hợp cơ quan cảnh sát điều tra, cán bộ điều tra không chấp hành quy định của Thông tư 70 thì có bị chế tài không? Nhất thiết phải có biện pháp xử lý vi phạm thích hợp. Có như vậy, Thông tư 70 mới mang lại hiệu quả như mong đợi!

Không chỉ dừng lại ở Thông tư 70 của Bộ Công an mà cần có sự phối hợp, đồng thuận bằng Thông tư liên tịch giữa Bộ Công an- Viện kiểm sát nhân dân tối cao- Toà án Nhân dân tối cao nhằm tạo điều kiện thuận lợi để luật sư, tổ chức hành nghề luật sư tác nghiệp. Thông tư liên tịch quy định chặt chẽ, rạch ròi, quyền và nghĩa vụ của mỗi cơ quan và cán bộ, nhân viên hữu quan từ địa phương đến Trung ương kể cả biện pháp chế tài vi phạm.

Qua 05 năm thi hành, Luật Luật sư bộc lộ một số bất cập, cần được chỉnh sửa, bổ sung:

- Ngày 11-11-2011, Bộ Trưởng Bộ Tư pháp ban hành Quyết định số 4251/QĐ-BTP thành lập Ban soạn thảo Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Luật sư gồm 16 thành viên là Bộ Trưởng, Thứ Trưởng Bộ Tư Pháp, Phó Chánh án TAND TC, Phó Viện trưởng VKSND TC, Phó Chánh văn phòng Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Uỷ ban TW/MTTQVN, Thứ trưởng Bộ Tài chính, Vụ Trưởng vụ Pháp luật – Văn phòng chính phủ, Vụ Trưởng vụ pháp luật và Điều ước quốc tế Bộ ngoại giao, Vụ Trưởng vụ pháp chế - Bộ Công an, Vụ Trưởng vụ bổ trợ tư pháp- Bộ Tư pháp, Phó Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Phó Chủ nhiệm Đoàn luật sư Hà Nội và Phó Chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM. Ban soạn thảo sẽ góp phần nâng cao vị thế luật sư.

- Ngày 21-11-2011 tại TP.HCM, đã diễn ra cuộc toạ đàm “sửa đổi, bổ sung Luật Luật sư – Những vấn đề lý luận và thực tiễn” do Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức. Cuộc toạ đàm phản ảnh một số nội dung: tăng thời gian tập sự, không tăng thời gian đào tạo nghề, giảm chứ không nên miễn thời gian tập sự đối với điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán; giao Liên Đoàn Luật sư Việt Nam kiểm tra kết quả hành nghề luật sư, trách nhiệm của người hướng dẫn tập sự và trách nhiệm của tổ chức hành nghề luật sư có người tập sự, người tập sự hành nghề luật sư có thể tranh tụng các vụ án và tư vấn pháp luật, người tập sự hành nghề luật sư có thể hoạt động hành nghề ở một phạm vi nhất định; Liên Đoàn Luật sư thực hiện cấp chứng chỉ hành nghề luật sư; bỏ quy định hình thức hành nghề luật sư với tư cách cá nhân, muốn thành lập tổ chức hành nghề luật sư phải có thâm niên hành nghề từ 03 năm trở lên... đã được tranh luận sôi nổi và đề nghị đưa vào Luật Luật sư sửa đổi, bổ sung.

- Ngày 24-11-2011, cũng tại TP.HCM Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo về đề tài nghiên cứu, đánh giá tác động trong việc sửa đổi, bổ sung Luật Luật sư. Quan điểm chỉ đạo và định hướng sửa đổi:

+ Thể chế hoá các chủ trương, đường lối, quan điểm đã được xác định trong các Nghị quyết, văn kiện của Đảng về luật sư, hành nghề luật sư, đặc biệt là Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02-6-2005 về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020; Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 05-02-2007 về một số chủ trương, chính sách lớn để nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững khi Việt Nam là thành viên của Tổ chức thương mại thế giới và Chỉ thị số 33-CT/TW ngày 30-3-2009 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động luật sư, nhằm xây dựng và phát triển đội ngũ luật sư đủ về số lượng, bảo đảm về chất lượng, vững vàng về bản lĩnh chính trị, trong sáng về đạo đức nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và nhu cầu xã hội.

+ Phát triển nghề luật sư bền vững trên cơ sở tăng trưởng số lượng luật sư một cách hợp lý.

+ Trên cơ sở tổng kết, kế thừa, đánh giá các quy định của Luật Luật sư hiện hành, thực tiễn quản lý về luật sư, hành nghề luật sư và tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm của nước ngoài.

- Dù rất bận rộn vào những ngày cuối năm, Lãnh đạo ngành tư pháp sắp xếp thời gian tổ chức các cuộc hội thảo, toạ đàm lấy ý kiến đóng góp của các luật sư tâm huyết nhằm hoàn thiện các văn bản liên quan tới hoạt động nghề luật sư diễn ra tại TP.HCM liên tiếp trong hai ngày: Vào ngày 05-12-2011 và ngày 06-12-2011: Liên Đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức toạ đàm “Phương án thu phí thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam” do EU, Đan Mạch, Thuỵ Điển đồng tài trợ (chương trình đối tác Tư pháp JPP) và “Xây dựng Dự thảo quy định về xử lý kỷ luật áp dụng thống nhất cho các Đoàn luật sư” cũng do EU, Đan Mạch, Thuỵ Điển đồng tài trợ (chương trình đối tác Tư pháp JPP);

Nghề Luật sư muốn được xã hội nhìn nhận là sản phẩm đặc thù “hàng Việt Nam chất lượng cao” thì tự thân luật sư phải nâng cao vị thế trong hoạt động tố tụng: từ kiến thức chuyên môn đến đạo đức nghề nghiệp.

Cơ quan lập pháp sớm nghiên cứu, ban hành các văn bản pháp luật: Nâng cao vai trò của luật sư ngang bằng những người tiến hành tố tụng. Bảo đảm quyền “độc tôn” hành nghề của luật sư tham gia bảo vệ quyền lợi, bào chữa cho thân chủ các vụ án; chấm dứt chế định bào chữa viên nhân dân vì đã lỗi thời, “hữu danh, vô thực”; chế tài nghiêm minh các cơ quan, người tiến hành tố tụng cản trở luật sư hành nghề.

Trước thềm xuân Nhâm Thìn, chúng ta kỳ vọng vào “vận nước đã đến rồi, bình minh gieo sáng ngời”.

Chúc các luật sư đồng nghiệp thành công rực rỡ, thăng hoa trong nghề “thầy cãi”, “rồng bay, phượng múa” suốt 365 ngày của năm 2012.

Luật sư Trần Công Ly Tao (Phó chủ nhiệm ĐLS TP.HCM)

: 09-02-2012 - Lượt xem: 110